Tijdens onze reis door Puglia brachten we een dag door in Lecce, een stad die vanwege haar rijkversierde barokke architectuur vaak het ‘Florence van het Zuiden’ wordt genoemd. Het historische centrum is compact en daardoor ideaal om te voet te verkennen. Onderweg kom je voortdurend kerken, paleizen, pleinen en resten uit de Romeinse tijd tegen.
Wij kozen een LeccEcclesiae-pas, waarmee je met één ticket verschillende belangrijke religieuze bezienswaardigheden in het centrum kunt bezoeken. De pas omvat onder andere de Duomo, de Basilica di Santa Croce, Santa Chiara, San Matteo, het Antico Seminario en het Museo d’Arte Sacra. Met het uitgebreide ticket is ook de panoramische klokkentoren inbegrepen. Het ticket blijft vijftien dagen geldig, waardoor je de verschillende locaties niet allemaal op dezelfde dag hoeft te bezoeken.
Piazza del Duomo en de Campanile
We begonnen bij Piazza del Duomo, één van de mooiste pleinen van Lecce. Het plein voelt bijna als een afgesloten binnenplaats en wordt omringd door de kathedraal, het bisschoppelijk paleis, het oude seminarie en de hoge klokkentoren.
Die Campanile del Duomo wilden we natuurlijk van boven bekijken. Tegenwoordig hoef je daarvoor gelukkig niet tientallen meters aan trappen te beklimmen: een lift brengt bezoekers naar het derde niveau van de toren. Daar liggen op ongeveer 43 meter hoogte vier balkons vanwaar je een uitzicht van 360 graden over Lecce en het omliggende Salento hebt. Bij helder weer kun je zelfs richting de Adriatische Zee kijken.
Van boven zie je pas echt hoeveel lichte kalksteen er in de stad is gebruikt en hoe dicht de historische bebouwing op elkaar staat. Voor ons was dit één van de mooiste manieren om Lecce eerst even van bovenaf te bekijken voordat we verder het centrum in gingen.
Cattedrale di Maria Santissima Assunta
Aan Piazza del Duomo bezochten we natuurlijk ook de Cattedrale di Maria Santissima Assunta, de kathedraal van Lecce. De huidige kerk kreeg in de 17e eeuw grotendeels haar barokke uiterlijk en vormt samen met de klokkentoren één van de belangrijkste blikvangers van het plein.
Van binnen is de kathedraal veel rijker dan je aan de buitenkant misschien verwacht. De kerk heeft de vorm van een Latijns kruis en de centrale ruimte wordt gedragen door twaalf grote pijlers met vergulde Korinthische kapitelen. Langs de zijkanten liggen verschillende kapellen en altaren, waardoor je tijdens een rondje door de kerk eigenlijk steeds weer iets nieuws tegenkomt.
Vooral het priesterkoor is indrukwekkend. Achterin hangt een grote schildering van de Tenhemelopneming van Maria van Oronzo Tiso, terwijl op de zijwanden enorme doeken hangen met Bijbelse voorstellingen. Ook het houten plafond is rijk beschilderd met scènes uit het leven van Maria. Daarnaast zijn verschillende altaren bijzonder rijk uitgevoerd, zoals het altaar van de Onbevlekte Ontvangenis met vergulde decoraties en talloze engelenfiguren. Die hoeveelheid details past perfect bij de uitbundige barokke stijl waarvoor Lecce bekendstaat
De crypte onder de Cattedrale di Maria Santissima Assunta
Onder de kathedraal van Lecce ligt een bijzondere crypte, ook wel het Soccorpo genoemd. Deze bevindt zich direct onder het priesterkoor en is gewijd aan Santa Maria della Scala. De huidige crypte werd in het begin van de 16e eeuw herbouwd, maar delen van de structuur gaan terug op een oudere Normandische crypte.
Binnen valt vooral de enorme hoeveelheid zuilen op. De crypte heeft een Grieks-kruisvormige plattegrond met drie beuken en maar liefst 54 zuilen en 38 halve zuilen. De kapitelen zijn allemaal verschillend versierd met onder andere bladeren, dieren, wapenschilden en Bijbelse voorstellingen. Daardoor is er veel meer te zien dan je op het eerste gezicht verwacht.
Ook zijn er verschillende oude graven en grafmonumenten te vinden. Een van de oudste is de sarcofaag uit 1552 van Giovan Battista Castromediano, de laatste bisschop van Lecce die zelf uit de stad afkomstig was. Volgens een oude lokale traditie zouden in de crypte ook de relieken van de heiligen Oronzo, Giusto en Fortunato begraven zijn geweest, maar ondanks verschillende onderzoeken zijn deze nooit teruggevonden.
Basilica di Santa Croce
De Basilica di Santa Croce is één van de bekendste gebouwen van Lecce en wordt vaak gezien als hét voorbeeld van de typische Lecce-barok. De bouw begon in de 16e eeuw en duurde lange tijd, waardoor verschillende architecten en kunstenaars aan de kerk hebben gewerkt. Vooral in de 17e eeuw kreeg de gevel zijn uitbundige uiterlijk.
De buitenkant is bijna volledig bedekt met beeldhouwwerk. Je ziet er bloemen, dieren, mythologische figuren, engelen en rijk versierde zuilen. Vooral de grote roos boven in de gevel valt op. De zachte lokale kalksteen, de pietra leccese, was makkelijk te bewerken en maakte het mogelijk om al die fijne details uit te snijden. Daardoor heeft Santa Croce een heel andere uitstraling dan veel andere kerken in Italië.
Ook binnen is de basiliek rijk versierd. De kerk heeft drie beuken en langs de zijkanten liggen verschillende kapellen met barokke altaren. Een van de bekendste is het altaar van San Francesco da Paola, dat vol staat met zuilen, beelden en decoratieve details. Verder zie je veel goudkleurige versieringen, schilderijen en beeldhouwwerk.
De basiliek ligt naast het voormalige Convento dei Celestini, dat tegenwoordig deel uitmaakt van het provinciebestuur. Samen vormen deze gebouwen één van de meest herkenbare barokke ensembles van Lecce. Voor wie de LeccEcclesiae-pas gebruikt, is Santa Croce één van de belangrijkste kerken die met die pas bezocht kan worden.
Chiesa del Gesù
We bezochten ook de Chiesa del Gesù, ook wel de Chiesa della Madonna del Buon Consiglio genoemd. Deze kerk werd vanaf 1575 gebouwd voor de jezuïeten en ligt midden in het historische centrum van Lecce. De relatief sobere gevel is geïnspireerd op de beroemde Gesù-kerk in Rome en vormt een opvallend contrast met sommige veel uitbundiger versierde kerken in de stad.
Binnen verandert dat beeld meteen. De kerk heeft één brede, lichte hoofdruimte met aan beide zijden kapellen en rijkversierde altaren. Vooral het grote hoofdaltaar uit het einde van de 17e eeuw is opvallend, met veel beeldhouwwerk, schilderijen en gedraaide zuilen.
De Chiesa del Gesù is ook verbonden met San Bernardino Realino, een jezuïet die jarenlang in Lecce werkte en in 1616 in de stad overleed. Zijn stoffelijke resten worden in de kerk bewaard.
Juist doordat deze kerk qua uitstraling weer anders is dan bijvoorbeeld de Basilica di Santa Croce en de Duomo, is hij een leuke aanvulling tijdens een wandeling door het centrum van Lecce.
Lunchen bij Terra Lecce Ristorante
Na al dat wandelen werd het tijd om iets te eten. We schoven aan bij Terra Lecce Ristorante. Ik koos voor orecchiette, misschien wel de bekendste pastavorm van Puglia. De naam betekent letterlijk ‘kleine oortjes’ en verwijst naar de kenmerkende vorm. Deze pasta zie je in Puglia overal terug, vaak gecombineerd met groenten, tomatensaus of andere lokale ingrediënten.
De heren gingen voor pizza en vooral Michels Pizza Margherita bleek een schot in de roos. Volgens hem was dit zelfs één van de lekkerste pizza’s die hij ooit heeft gegeten. En na behoorlijk wat reizen door Italië is dat best een stevig compliment.
Teatro Romano
Na de lunch gingen we verder naar het Teatro Romano, een Romeins theater dat midden tussen de latere bebouwing van Lecce ligt. Tijdens ons bezoek viel dat helaas wat tegen. Er waren volop restauratiewerkzaamheden bezig, waardoor er maar weinig goed zichtbaar was. Dat is natuurlijk nodig om zo’n oud monument te behouden, maar als bezoeker hoop je toch iets meer te kunnen zien.
Het Anfiteatro Romano midden in de stad
Midden op Piazza Sant’Oronzo ligt het Anfiteatro Romano, één van de opvallendste Romeinse resten van Lecce. Het amfitheater dateert uit de Romeinse tijd en werd waarschijnlijk in de 2e eeuw na Christus verder uitgebreid. Ooit bood het plaats aan duizenden toeschouwers, die hier kwamen kijken naar gevechten en andere publieke voorstellingen.
Tegenwoordig is slechts een deel van het amfitheater zichtbaar. Een groot gedeelte ligt nog altijd onder de omliggende bebouwing van het moderne Lecce. Juist daardoor is het bijzonder om te zien hoe de Romeinse resten letterlijk midden in de huidige stad liggen.
Het zichtbare deel bestaat uit stukken van de arena en de tribunes. Vanaf Piazza Sant’Oronzo kun je goed zien hoe groot het complex oorspronkelijk moet zijn geweest, ook al is maar een deel opgegraven.
Het Anfiteatro Romano vormt samen met het nabijgelegen Teatro Romano een mooi voorbeeld van de Romeinse geschiedenis van Lecce en laat zien dat de stad al lang vóór de barokke periode een belangrijke rol speelde.
Lecce als dagtrip
Voor ons bleek Lecce een stad waar je gemakkelijk een volle dag kunt doorbrengen. De belangrijkste bezienswaardigheden liggen redelijk dicht bij elkaar, waardoor je veel te voet kunt doen.
De LeccEcclesiae-pas vonden wij daarbij erg handig. Vooral wanneer je meerdere kerken wilt bekijken én de Campanile op wilt, hoef je niet overal afzonderlijk een ticket te regelen. Op dit moment kost het volledige ticket met de klokkentoren € 21,00 voor volwassenen; zonder de panoramische toren is er ook een goedkoper gecombineerd ticket.
